Dutch Columns – Plezier, Duur, Bandity, Patronen

The following columns about life and business in Russia were written by Jeroen Ketting in 2007 for Financieel Dagblad (Feuilleton).
Columns Financieel Dagblad

Plezier

Er zijn twee soorten mensen in de wereld: mensen die Rusland prachtig vinden en mensen die Rusland vreselijk vinden. De eersten zijn gemotiveerd door het avontuur, de authenticiteit, het enorme marktpotentieel en de warmte en generositeit van de mensen als je ze eenmaal leert kennen. De mensen die Rusland vreselijk vinden zien een vies, corrupt, inefficiënt land met norse en grauwe mensen.

Beide gezichtspunten zijn waar, afhankelijk van hoe je naar Rusland kijkt. Ik zie ze soms zitten, naast me in het vliegtuig. De Nederlandse zakenlieden die voordat ze in Moskou zijn geland het zweet al in de handen hebben staan uit angst voor wat er komen gaat. Bij deze mensen zit alles tegen. De paspoortcontrole op het vliegveld in Moskou duurt te lang, de douane vraagt om de koffer open te maken en de taxichauffeur vraagt drie keer de normale ritprijs. Ook tijdens de gesprekken met Russische klanten en distributeurs verwachten zij het ergste en loert het bedrog om de hoek.

Maar vaak sla ik bewonderend gade hoe zakenlieden met de ouderwetse Nederlandse handelsgeest met positieve energie een stapje extra zetten en hun best doen Rusland vanuit Russisch perspectief te zien. Zij maken zich wat kennis van taal en cultuur eigen en knipogen naar de besnorde dame die het paspoort controleert. Dit zijn ook de mensen die oprecht investeren in de relatie met hun Russische handelspartner, met plezier een Russische borrel drinken en die daarom ook altijd succes hebben.

Als mensen mij vragen wat het belangrijkste geheim van succes in Rusland is, dan is mijn vaste antwoord dus ook altijd ‘plezier’.

Duur

Schoorvoetend komt mijn financieel directeur bij me binnen. Het is negen uur ‘s ochtends en Elena weet al jaren dat de vroege ochtend niet mijn vrolijkste moment van de dag is. ‘Hier is het nieuwe huurcontract voor het kantoor’, zegt ze. ‘De huurprijs is met twintig procent gestegen.’ Bij een huurprijs van ruim €400 per vierkante meter per jaar voor een net goed, maar niet bijzonder kantoor, is dit niet iets wat mijn ochtendhumeur ten goede komt.

Ik sta er niet van versteld, aangezien Moskou tot de vier duurste steden ter wereld behoort. Zowel de kosten voor levensonderhoud als de onroerendgoedprijzen rijzen de pan uit. Een woning kan tot €20.000 per vierkante meter kosten en huurpijzen voor winkels kunnen tot €8000 per vierkante meter per jaar bedragen. Ook personeel is duur. Het gemiddeld salaris in Rusland bedraagt €400 per maand, maar om goed geschoold personeel te krijgen, moet je ‘Nederlandse salarissen’ betalen.

Rusland is zo duur omdat er op elk gebied meer vraag is dan aanbod. Het land stroomt vol met petrodollars, maar de ontwikkeling van de infrastructuur en de arbeidsmarkt blijft achter bij de economische groei. ‘Voor u tien anderen’, is hier het devies. In Rusland ga je dan ook niet zitten om goedkoop te produceren. Nee, in Rusland produceer je om dicht bij de markt te zitten, importheffingen te verlagen en om sneller te kunnen leveren. De kosten zijn hier hoog, maar de marges zijn gelukkig nog hoger. Ondanks de huurverhoging onderteken ik het contract. Ik twijfel ik er niet aan dat we ook dit jaar weer goed zaken te zullen doen in Rusland.

Bandity

Ze zijn uit het Russische straatbeeld verdwenen: de kerels met zwarte leren jacks, dikke nekken en kortgeschoren koppen die zich standaard in grote, donkerkleurige, geblindeerde BMW’s voortbewogen. De ‘maffia’, zoals wij ze noemen, of de ‘bandity’, zoals ze in Rusland genoemd worden. Hun ondernemersplan bestaat uit het onvrijwillig onteigenen van andermans eigendommen en het ongevraagd aanbieden van duurbetaalde beveiliging.

Tegenwoordig kom je als Nederlandse zakenman bij het opstarten en uitvoeren van je bedrijf niet meer in aanraking met dit soort criminelen. Ook op straat is het in Moskou redelijk veilig en kun je, gebruikmakend van je gezond verstand, op elk moment van de dag over straat.

Wel laat de rechtsbescherming nog te wensen over. Je staat zwak op het moment dat je met minder ethische zakenpartners van doen hebt. Problemen kun je voorkomen door onderzoek te doen, de juiste vragen te stellen en te luisteren en te kijken. Als het praat als een bandiet, eruitziet als een bandiet en zich gedraagt als een bandiet, dan is het waarschijnlijk een bandiet. Ik zou de mensen de kost niet willen geven die zich vrijwillig inlaten met partijen waar je in Nederland met een grote boog omheen zou lopen.

Criminaliteit is er in Rusland nog, maar als mijn Russische vrienden in het nieuws horen over de zoveelste afrekening in het Amsterdamse vastgoedcircuit, zeggen zij tegen mij: ‘Blijf maar lekker hier in Moskou, Jeroen. Het is veel veiliger en als de zeespiegel stijgt, zit je in Moskou in ieder geval droog.’

Patronen

Een buitenlandse kledingprodu-cent wil voor de wereldwijde markt in Rusland overhemden produceren. Na uitgebreid onder-zoek leggen wij deze klant uit dat bij productie in Rusland hij zelf het garen, de stof en de knopen moet inkopen, zelf het ontwerp moet uitleggen aan de productie-medewerkers en zelf het produc-tieproces van a tot z moet mana-gen. Bij productie in China kan onze klant simpelweg per mail het ontwerp versturen en de overhem-den een maand later in Nederland hebben zonder verdere inspannin-gen. De keuze voor China was dus snel gemaakt.

Rusland heeft een productiecul-tuur die is geworteld in de defen-sie-industrie uit de Sovjet-tijd. Een overhemdenfabriek in vredestijd was een vermomde fabriek voor parachuten of legeruniformen en een fabriek voor papieren sigaret-tenhulzen kon in een handomdraai patroonhulzen produceren. Het ging in deze productiecultuur om kwantiteit en niet om kwaliteit, het ging om capaciteit en niet om efficiëntie, en het belang van de consument had de allerlaagste prioriteit.

Russen hebben in de wereld sterk bijgedragen aan technische innovatie op velerlei gebieden en kunnen fantastische prototypes bouwen. Maar zodra er in serie geproduceerd moet worden, gaat het verkeerd. Zo heb je de hoge kwaliteit van de Russische ruimte-schepen, maar ook de lage kwali-teit van personenauto’s.

Produceren in Rusland heeft zin wanneer je dicht bij je markt of grondstoffen wil zitten of logistiek snel wil leveren en douaneheffin-gen wil vermijden. Maar je produ-ceert er meestal niet om te expor-teren naar internationale markten. Onze klant produceert overigens nu in China en verkoopt met veel succes op de Russische markt.

Sign up for our newsletter

Share this article